In het dorp ‘Lentevallei’ spreken de mensen zelden over de dood. Ze houden er niet van om herinneringen op te halen. “Het was altijd zo arm hier,” zeggen de dorpelingen als je naar vroeger informeert. Daarna doen ze er het zwijgen toe. De Chinese Muur is dichtbij, maar zelfs die indrukwekkende ruïne wekt weinig belangstelling.
Vanaf 2001 huur ik een huis in het dorp, mede omdat ik nieuwsgierig ben naar de geschiedenis van de streek. Maar als snel besefte ik dat de beelden van het verleden aan het vervagen zijn. De dorpelingen zijn, net als de meeste Chinezen van nu, vooral gericht op de kansen die het heden te bieden heeft, zoals de stijgende prijzen voor lokale landbouwproducten en de bouwexplosie die volop werk oplevert in Beijing, twee uur reizen van hen vandaan.
Slechts één dag per jaar kijken ze terug. Dat is in april, tijdens het Qingmingfestival – wat in het Chinees iets als ‘dag van helder licht’ betekent –, een feestdag die in China al meer dan duizend jaar in verschillende vormen wordt gevierd. Voorouderviering kwam al veel eerder voor. Al meer dan vijfduizend jaar geleden vereerden sommige culturen in Noord-China hun doden met strak omschreven rituelen. Een deel van deze traditie is overgeleverd naar onze tijd, en bij mijn eerste Qingmin in het dorp vergezeld ik mijn buren bij hun rituele bezoek aan de begraafplaats.
