Terugkeer naar het internaat

InternaatEen maandag in oktober, kwart voor acht ’s ochtends. Een grote auto draait de oprijlaan van instituut Nieuwen Bosch in hartje Gent op. Een meisje stapt uit en haalt drie koffers uit de bagageruimte. Ze werpt mama nog gauw een afscheidskusje toe: “Love you!” Even verderop rollen in stemmig grijs geklede meisjes hun koffers door de statige abdijgangen tot bij een lange trap, de opgang naar het internaat. Een kakofonie van Nederlands en Frans, gehijg. Eenmaal boven wacht directrice Viviane Engels. Beleefde groeten worden uitgewisseld. “Vorig jaar waren ze kalmer,” zegt Engels. “Ik heb graag dat het rustig is.”

Nieuwen Bosch, dat deze maand het tweehonderdjarig bestaan viert, is Gents oudste katholieke meisjesinstituut. In 2002 vertrokken de laatsten van de Zusters van Onze Lieve Vrouw, een kloostergemeenschap uit Namen die in 1810 in de abdij een armenschool stichtte. Daarnaast kwam er een internaat waarin de kinderen van de Franstalige Gentse bourgeoisie deftige omgangsvormen werden bijgebracht. Lang gold dat ouders een vrij beroep moesten uitoefenen, wilde hun kroost er worden toegelaten. “Zelfs de kinderen van de apotheker kregen geen toegang tot dit elitair wereldje,” schrijft oud-intern Lieve De Vos in 1985 in een jubileumboek. De school van Nouveau-Bois stond in Gent en daarbuiten bekend als buitengewoon streng.

Eind jaren zestig telde Vlaanderen ruwweg vijftigduizend internen verdeeld over ruim vierhonderd instellingen. Daarna belandde het systeem in een vrije val. “Kostscholen golden als donker en conservatief,” zegt Jan Willems, directeur internaten van de Vlaamse katholieke onderwijskoepel VSKO. “Je had de geest van ’68 die bepaalde: opvoeden doe je zelf.” In de kloostergemeenschappen kwam vernieuwing maar langzaam op gang, en de financiën van de nonnen en paters, die letterlijk pro deo werkten, raakten uitgeput. Tot medio jaren negentig sloten jaarlijks gemiddeld acht internaten hun deuren. Op Nieuwen Bosch was het aantal internen toen gezakt tot 64. Anno 2010 telt het internaat weer 115 meisjes, van wie twaalf basisschool en 103 ASO (vwo) volgen.

“Liever geen internaat. Ouders moeten kinderen zélf opvoeden.” Reageer op deze stelling.

Reageer

11 Reacties to “Terugkeer naar het internaat”

  1. Anoniem zegt:
  2. van den reeck simonne zegt:

    ik heb van mijn negen jaar altijd alleen thuis gezeten want mijn vader was dood en mijn moeder moest werken maar mij kregen ze niet nog niet met stokken naar eeni internaat de school waar ik op zat was zo al erg genoeg ik kwam ook altijd tussen de middag naar huis ( leeg) want ik kon dat daar niet uithouden laat staan wonen zelfdiscipline heb je of heb je niet om te studeren heb je geen internaat of ouders nodig
    dus g e e n internaato

  3. Erik zegt:

    Oneens. Dat is geheel van de situatie afhankelijk: in sommige gevallen kun je beter de ouders in een internaat stoppen.

  4. Ik ben van mening dat ouders zelf verantwoordelijk zijn voor hun kinderen en de verantwoordelijkheid voor de opvoeding niet mogen afschuiven op professionele krachten van een internaat. Het zijn immers de ouders die zelf de keus hebben gemaakt kinderen op de wereld te zetten. Als dan blijkt, dat zij hun carrière belangrijk vinden, dan hadden ze niet aan kindere moeten beginnen.
    In mijn ogen is het ook niet goed om kinderen tijdens een belangrijke periode in hun leven in een internaat onder te brengen. Je wordt als het ware buiten de maatschappij geplaatst, want om elk internaat staat een groot hek en je mag het terrein niet (zonder toestemming) verlaten. Dit levert op termijn vervreemding op van de maatschappij. Uit eigen ervaring weet ik dat als je een aantal jaren uit die maatschappij bent geweest, je enorm bent vervreemd van de maatschappij. Je hebt problemen je aan te passen aan de maatschappij, omdat je niet ben meegegroeid in die maatschappij. Bovendien, in een internaat groei je op in een te beschermende omgeving.
    Ik zou het mijn kinderen niet aan willen doen ze op te bergen in een internaat omwille van mijn carrière. Mijn taak is dan mijn kinderen naar beste eer en geweten op te voeden en ze voldoende middelen mee te geven dat zij zich een eigen plek in de maatschappij kunnen verwerven.

  5. Anke Schaap zegt:

    Helemaal mee eens. Heb mijn verblijf in een vakantiekolonie als zeer slecht ervaringen. Uiteraard zal het beleid veranderd zijn, maar om als kind weggestuurd te worden en in een andere omgeving te zitten, blijft voor veel kinderen een vreemde of vervelende ervaring.

  6. A. Spierings zegt:

    reactie op : liever geen internaat.

    Ik heb zelf van mijn 15de tot mijn 18de op internaat gewoond, bij katholieke nonnen, halverwege de jaren ‘70 in Brabant, Nederland.
    Dit artikel bevatte voor mij veel herkenbare facetten. Ik vond ons internaat niet streng, maar dat komt omdat mijn ouders een erg strenge opvoeding hanteerden – alle anderen vonden het internaat wel streng. Ik vond het er geweldig. Door de vrijheid die ik opeens ervaarde, maar vooral vanwege het feit dat mijn wereldbeeld opeens veel breder werd. Ik kom uit een gesloten boerengemeenschap, waar de norm was (en nog is !) : volwasssen hebben altijd gelijk – hen tegenspreken is onbeleefd – op het internaat leerde ik discussieren, een eigen mening vormen. Ik heb de jongere groepen – ook in Oirschot strenger – niet meegemaakt, kwam direct in de oudere groep waar de nonnen ook het principe hanteerden dat de meiden uit deze leeftijd meer vrijheid dienden te krijgen als voorbereiding op het toekomstige zelfstandig worden. Van een verlegen stil boerenmeisje dat meer dialect sprak dan abn, kwam ik in krap drie maanden los, werd zelfverzekerder, durfde mijn mening te geven (en te vormen!), leerde omgangsvormen die me later goed van pas kwamen, leerde goed abn spreken, en durfde ik meer van mezelf te laten zien. Dat is me later allemaal heel goed van pas gekomen. Het was niet altijd even makkelijk, in het begin werd er nogal op me neergekeken door de ‘kak’-meiden, maar ik vond het vanaf het begin vooral erg spannend en interessant.

    Opvoeden van internaatkinderen is niet of-of : of op internaat, of bij de ouders. Van maandag t/m vrijdag zijn de kinderen / tieners op internaat, maar in het weekend en in vakanties bij hun ouders, waar dezelfde regels blijven gelden als voorheen, en men op dezelfde manier met elkaar om blijft gaan.
    Ik zie het als een goede aanvulling op elkaar, Je groeit op in 2 leefwerelden, en van beide pik je dingen mee in je ontwikkeling.
    Voor mij was het duidelijk een belangrijke – in positieve zin – fase in mijn leven.

    A. Spierings.

  7. kees bosman zegt:

    Onze kinderen zijn thuis op gegroeid.Maar er is een groep kinderen die niet thuis op gevoed kunnen worden. Dit zijn Schippers kinderen die op een internaat op groeien.
    Alleen met de vacanties zijn ze aan boord bij hun ouders.Dit word vaak vergeten.Dus
    zelf op voeden is er niet bij.Mijn zoon vaart al jaren op de Rijn Binnenvaart. Hij heeft
    geen kinderen,maar ziet wel het leed van andere kinderen die alleen met de vakantie
    aan boord komen. Dus zelf is op voeden is er niet bij.

  8. elly van dongen zegt:

    Heb 5 jaar kostschool gehad en een blijvende nonnenallergie opgelopen…en na vijf jaar vervreemd van thuis. Dus kostschool in de oude vorm is vreselijk voor kinderen, ze gaan dan onder in de massa.. Misschien een nieuwe benadering?

  9. Coen Rombach zegt:

    Geheel mee eens. Het Engelse systeem heeft niet veel goeds gebracht.

  10. Lilian Willemse-Verheijen zegt:

    In principe ben ik ervóór dat ouders kun kinderen opvoeden. De opvoeding is echter niet altijd de reden dat kinderen op een internaat komen. In mijn geval was het om studie-redenen en wel in het bijzonder omdat er in mijn woonplaats geen goede opleiding was. En de afstand tot naburige steden (met wèl goede scholen) was te groot, met te slechte verbindingen via openbaar vervoer. De keuze is mede daarom gemaakt, om mij naar een internaat te sturen. Zo waren er heel veel klasgenoten bij wie dit de reden was, waarom ze op het internaat zaten. Een bijkomend voordeel was, dat je vaste studietijden had, waarbij je gezamenlijk in een zaal zat om te studeren. Intern was niet leuk in die tijd: bij nonnen (geen vrijheid, geen privacy en alsmaar regels waar je je aan moest houden!)en je miste het gezinsleven enorm. Maar ik ben ervan overtuigd, dat ik anders (thuiswonend en pendelend naar school) niet zo voortvarend de nodige diploma’s had kunnen behalen.

  11. Michiel Leeuwenburgh zegt:

    Internaten zijn voor sommige ouders een manier om de opvoeding van hun kind uit te besteden. Wat mij betreft hoort een school de opvoeding slechts aan te vullen en niet te vervangen. Dat ouders hun kinderen naar internaten sturen, zou voort kunnen komen uit onzekerheid over hun eigen capaciteiten als opvoeder, maar kan ook een manier zijn om meer tijd hebben voor “belangrijkere” zaken. Het argument voor internaten is meestal dat kinderen daar fatsoenlijke waarden en discipline worden bijgebracht. Hieruit kan ik alleen maar opmaken dat deze ouders dat zelf niet kunnen of willen. Een van de ouders in het artikel looft Nieuwen Bosch om de strakke organisatie en huiselijke sfeer. Dit is nu juist wat een kind in de gezinssituatie moet ervaren! Als je je kinderen vijf dagen per week uitbesteedt en alleen de weekenden met ze doorbrengt (als ze dan niet liever met hun hobby’s bezig zijn of bij hun vrienden zijn), dan ben je geen opvoeder. Dat is een manier om van je verantwoordelijkheid weg te lopen. Ik vind de trend dat er de laatste jaren meer kinderen naar internaten worden gestuurd niet verrassend. Dit ligt op een lijn met de toenemende tijd die kleine kinderen bij de kinderopvang doorbrengen (”uitbesteed” worden). Het lijkt erop dat kinderen vaak als een accessoire worden beschouwd. Voor mij is mijn kind geen hobby, geen bijzaak die ik naast mijn levensvervulling doe, maar juist een hoofdzaak, een onderdeel van mijn levensvervulling. Als je je kind op die manier beschouwt, dan is het toch vanzelfsprekend dat niet de maatschappij of een school, maar jijzèlf de opvoeding van je kind voor je rekening neemt?

  12. Deleu Johanna zegt:

    Ik ben een gelukkige grootmoeder (55) van twee kleinkindjes (3) en (1,5) . Ik prijs mij gelukkig in die zin, dat ik mijn eigen kinderen nooit heb moeten onderbrengen in een internaat. Zelf heb ik het ook nooit ondervonden, maar ik hoorde wel de verhalen van leeftijdsgenoten, die o zo ongelukkig waren… Ik vind inderdaad dat je als ouder zélf je kinderen moet opvoeden, in samenwerking met de onderwijsinstelling van je keuze. Ik zal nooit beweren dat ik in de opvoeding van mijn kinderen nooit fouten gemaakt heb, dat is onvermijdelijk, maar ik hoop dat ik ze een boodschap heb meegegeven van respect en verdraagzaamheid. Het is juist dit laatste waar ik in Katholiek Vlaanderen mijn twijfels over heb: waarom zijn in Vlaanderen praktisch alle internaten geïntegreerd in katholieke scholen ? Je brengt je kinderen onder in een internaat, je bent er van af, en verder heb je er geen controle meer over… of toch weinig. Strookt hun opvoeding met jouw filosofische overtuiging of levensbeschouwing ? Ik vind dat is iets om over na te denken. Persoonlijk heb ik erg geleden onder de opvoeding van het katholiek onderwijs, veertig jaar geleden. Ik ben erg blij dat ik mijn eigen kinderen hiervan heb kunnen vrijwaren, en ik hoop dat ook mijn kleinkinderen geen onderwijs zullen moeten volgen waarbij ze geïndoctrineerd worden. Ik wijk nu misschien af van de kwestie internaten, maar feit is zoals gezegd, dat ze voor het merendeel in Vlaanderen katholiek zijn, en dat je hierin dus geen keuze hebt….